Koła i ich właściwości – podstawowe informacje

Właściwości kół

Koła przemysłowe to specjalistyczne koła używane do transportu ciężkich maszyn i towarów w różnych gałęziach przemysłu. Wykonane z materiałów takich jak stal czy poliuretan, charakteryzują się wysoką wytrzymałością i są dostosowane do konkretnych warunków pracy, w tym specjalnych rodzajów powierzchni, takich jak posadzki żywiczne, wylewki betonowe czy asfaltowe. Warto jednak poznać ich właściwości techniczne, w tym odporność, sprężystość czy maksymalne obciążenie.

Czym są i do czego służą koła przemysłowe?

Koła do wózka magazynowego przemysłowe zostały od podstaw zaprojektowane do użytku w różnych gałęziach przemysłu, służą bowiem głównie do transportu ciężkich maszyn, urządzeń i towarów. Są kluczowym elementem wielu rodzajów wózków przemysłowych, regałów jezdnych oraz innych urządzeń transportowych.

Przemysłowe zestawy kołowe charakteryzują się wysoką wytrzymałością i odpornością na obciążenia, a także na różnorodne warunki środowiskowe, takie jak ekstremalne temperatury, substancje chemiczne czy wilgoć. Wykonane z różnych materiałów, takich jak stal, guma, poliuretan czy nylon, kółka do dużych obciążeń przemysłowe mogą być dostosowane do specyficznych wymagań danego zastosowania, w tym do specjalnych rodzajów powierzchni, po których się poruszają. Ich projektowanie uwzględnia także takie aspekty jak redukcja hałasu, łatwość manewrowania oraz ochrona podłóg przed uszkodzeniami.

Właściwości kół przemysłowych w praktyce

Kółka transportowe przeznaczone do przemysłu mają wiele różnych właściwości, przez które są spotykane w praktycznie każdej gałęzi gospodarki.

  • Sprężystość – sprężystość kół przemysłowych odnosi się do ich zdolności do absorpcji wstrząsów i niwelowania nierówności podłoża. Koła o większej sprężystości zapewniają płynniejszy transport i mniejsze ryzyko uszkodzenia transportowanych przedmiotów, szczególnie na nierównych powierzchniach. Mogą jednak cechować się nieco niższą odpornością na zużycie. Zestawy gumowe, np. koła do rusztowania, są bardziej sprężyste niż poliuretanowe, dlatego są wybierane częściej na nierówne nawierzchnie.
  • Odporność mechaniczna – odporność mechaniczna kół przemysłowych np. na ścieranie jest kluczowa w środowiskach, gdzie występują duże obciążenia, intensywna eksploatacja oraz nierówna nawierzchnia o chropowatym charakterze. Koła te muszą wytrzymać nie tylko ciężar transportowanych przedmiotów, ale także oddziaływanie środków chemicznych, zarysowań, uderzeń i innych form uszkodzeń mechanicznych. Poliuretan charakteryzuje się większą odpornością, bo nawet 2-krotnie dłuższym czasem bezawaryjnej eksploatacji.
  • Opory toczenia – opory toczenia kół mają bezpośredni wpływ na wymaganą siłę do przemieszczenia wózka czy urządzenia. Na przykład koła do wózków ogrodowych o niskich oporach toczenia są łatwiejsze w manewrowaniu, co zmniejsza obciążenie dla operatora i zwiększa efektywność pracy, szczególnie przy częstym przemieszczaniu ciężkich ładunków. Najmniejsze opory toczenia, wynikające z charakterystyki tego materiału i jego twardości, mają koła poliuretanowe, które zapewniają stały i niezmienny opór. Wpływ na ten parametr ma także łożysko. Najmniejszym oporem cechują się łożyska podwójne kulkowe oraz pojedyncze kulkowe, największym z kolei łożyska ślizgowe.
  • Ślady na posadzce – niektóre koła przemysłowe mogą pozostawiać ślady na posadzce, co należy mieć na uwadze w miejscach, gdzie liczy się czystość. To koła gumowe, zawierające w swoim składzie wypełniacz nadający im charakterystyczny, czarny kolor. W takich środowiskach preferowane są koła niebrudzące, często wykonane z gumy termoplastycznej oraz bieżniki w kolorze innym niż czarny, ponieważ nie pozostawiają śladów. Oczywiście producenci kół gumowych również biorą pod uwagę tę potrzebę, dlatego można w ich ofercie spotkać koła np. z krzemionką, które mimo gumy nie zostawiają śladów.
  • Odporność na skrajne temperatury – koła przemysłowe muszą być odporne na różne zakresy temperatur, szczególnie w miejscach, gdzie występują ekstremalne warunki, takie jak zamrażalnie czy piece przemysłowe. Materiały wykorzystywane do produkcji tych kół są wybierane tak, aby zapewnić odpowiednią wydajność w danych warunkach temperaturowych. Duży wpływ na zakres warunków pracy ma także smar użyty w głowicach skrętnych stosowany do wianuszka łożysk kulkowych oraz smar w łożysku zastosowanym w kole. Standardowy zakres temperatur pracy wynosi od -20°C do + 80°C. W przypadku kół do wysokich temperatur wartość ta znacznie rośnie – nawet do 300°C przy żywicy fenolowej do 500°C przy żeliwie.
  • Typ łożyska koła – typ łożyska wpływa na płynność ruchu koła oraz na jego zdolność do radzenia sobie z obciążeniami. Łożyska ślizgowe są prostsze i tańsze, ale wiąże się to z większym oporem toczenia i wymaga więcej siły, by wprawić je w ruch. Łożyska wałeczkowe i kulkowe oferują lepszą płynność ruchu i mogą wytrzymywać znacznie większe obciążenia. Są natomiast droższe i wymagają regularnej konserwacji, lecz odwdzięczają się odpornością i łatwością wprawiania w ruch, a w przypadku łożysk kulkowych również wysoką szczelnością, co wpływa na żywotność kół.
  • Maksymalne obciążenie koła – to kluczowy parametr, określający maksymalny ciężar, jaki koło może bezpiecznie unieść. Wybór koła o odpowiedniej nośności jest niezbędny dla zapewnienia bezpieczeństwa i długiej żywotności zarówno koła, jak i transportowanego sprzętu. Przekroczenie maksymalnego obciążenia może prowadzić do uszkodzeń koła lub awarii urządzenia.
  • Typ konstrukcji – typ konstrukcji koła ma istotne znaczenie dla jego funkcjonalności i zastosowania. Koła stałe zapewniają prosty ruch w jednym kierunku i są idealne do zastosowań, gdzie nie wymaga się manewrowania. Są one bardziej stabilne przy przenoszeniu ciężkich ładunków na długie dystanse. Z kolei koła skrętne oferują większą elastyczność i łatwość manewrowania, co jest kluczowe w ograniczonych przestrzeniach. Koła skrętne często wyposażone są w hamulce, które zwiększają bezpieczeństwo poprzez umożliwienie zablokowania koła w miejscu, co jest szczególnie ważne przy pracy na pochyłościach lub w miejscach, gdzie wymagana jest stabilność.

Wszystkie parametry mają ogromny wpływ na dobór koła do miejsca ich eksploatacji i mogą definiować jego przydatność w konkretnym zastosowaniu. Warto podczas zakupu ocenić podłoże, sprawdzić, jak niski opór toczenia ma dany zespół, a także przeanalizować, czy średnica oraz bieżnik będą odpowiednim rozwiązaniem podczas jazdy po danej powierzchni.

FAQ:

  1. Jakie są kluczowe właściwości techniczne kół przemysłowych?

Kluczowe właściwości techniczne kół przemysłowych obejmują sprężystość, która wpływa na absorpcję wstrząsów, odporność mechaniczną na ścieranie i inne uszkodzenia, oraz niskie opory toczenia dla łatwiejszego manewrowania. Ważne jest również maksymalne obciążenie oraz typ łożyska, który wpływa na płynność ruchu koła.

  1. Czym różnią się koła gumowe od poliuretanowych w kontekście ich zastosowania przemysłowego?

Koła gumowe są bardziej sprężyste i lepiej absorbują wstrząsy, lecz są mniej wytrzymałe od poliuretanowych. Przy długim bezruchu mogą zostawiać ślad olejowy np. na posadzkach drewnianych, a czarny bieżnik może pozostawiać również ślady na powierzchni. Z kolei koła poliuretanowe charakteryzują się większą odpornością na ścieranie i mniejszymi oporami toczenia.

  1. Jak dobierać koła przemysłowe do specyficznych warunków pracy?

Dobór kół przemysłowych powinien uwzględniać typ powierzchni, po której będą się poruszać, oraz rodzaj i wagę transportowanego ładunku. Ważne jest, aby wybrać materiał koła, jego sprężystość, odporność na ścieranie i maksymalne obciążenie zgodnie z konkretnymi wymaganiami środowiska pracy.